EΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ  #89

VALENCIA

Τουλάχιστον από το 1925 είναι γνωστή η ισπανική μελωδία «Valencia». Το 1925 είναι η χρονιά που ακούστηκε με γαλλικούς στίχους από την Mistinguette στο Moulin Rouge, στο Παρίσι. Το 1926, απέκτησε αγγλικούς στίχους κι ερμηνεύτηκε στην παράσταση του Μπρόντγουέι «Great Temptations» από την Hazel Dawn. Θραύση έκανε ο δίσκος του Paul Whiteman και της ορχήστρας του. Ήταν ο δημοφιλέστερος καλλιτέχνης στην δεκαετία του ’20 και η ηχογράφησή του ήταν η μεγάλη επιτυχία του καλοκαιριού το 1926. Άλλες τέσσερις εκτελέσεις ξεχώρισαν εκείνη την εποχή (Ben Selvin, Revelers, Ross Gorman, Jesse Crawford) ενώ η «Valencia» ξανάγινε επιτυχία το 1950 με τον Tony Martin.

VAN LINGLE MUNGO

Το πρώτο του φωνητικό άλμπουμ θα ηχογραφούσε το 1968 ο πιανίστας της τζαζ, τραγουδιστής και συνθέτης Dave Frishberg. Του απέρριψαν τους στίχους μιας μελωδίας κι επιστρέφοντας στο σπίτι του πέρασε από ένα βιβλιοπωλείο, αγόρασε την «Εγκυκλοπαίδεια του Μπέιζ μπολ» κι άρχισε να την μελετά. Κάποια στιγμή πρόσεξε το όνομα Van Lingle Mungo, ο οποίος ήταν pitcher (ο αθλητής που πετάει την μπάλα) των Brooklyn Dodgers και των New York Giants από το 1931-45. Όταν κυκλοφορεί το άλμπουμ, οι ακροατές εντυπωσιάζονται από το τραγούδι όπου μόνο δύο λέξεις δεν είναι ονόματα παικτών του μπέιζ μπολ. Μερικοί, μάλιστα, νόμιζαν ότι ο τραγουδιστής ερμηνεύει στα πορτογαλέζικα. Ο Frishberg γεννήθηκε το 1930. Από το 1957 είναι στη Νέα Υόρκη, όπου συνεργάζεται με τους Carmen McRae, Kai Winding (1958-59). To 1960-61 περιοδεύει με τον Gene Krupa. Στα τέλη της δεκαετίας του ’60, είναι ο μόνιμος πιανίστας του Half Note στη Νέα Υόρκη. Τα τραγούδια του έχουν ηχογραφηθεί από καλλιτέχνες όπως Annita O’Day, Cleo Laine, Al Jarreau.

VERY THOUGHT OF YOU, The

Οι στίχοι και η μουσική είναι του Ray Noble (1934). Δάνεισε τον τίτλο του και ακούγεται στην ταινία του 1944 «The very thought of you», όπου πρωταγωνιστούν οι Faye Emerson, Dennis Morgan. Επίσης το ερμηνεύει η Doris Day στο φιλμ του 1950 «Young man with a horn». Στις ΗΠΑ πρώτη το παρουσίασε η Casa Loma Orchestra του Glen Gray. Το έκαναν επιτυχία σε δίσκους το 1934 οι: Ray Noble, Bing Crosby και το 1944 η ορχήστρα Vaughn Monroe με ερμηνευτή τον ίδιο. Επίσης ηχογραφήθηκε από τους Jeri Southern, The Johnny Mann Singers, Doris Day κ. ά.

VIE EN ROSE, La

Ήταν το 1945 όταν η Edith Piaf με τον Louis Guiglielm Louiguy, Γάλλο συνθέτη, γεννημένο στην Βαρκελώνη το 1916, έγραψαν το κλασικό «La vie en rose». Είναι ο Louiguy που συνέθεσε άλλη μία παγκόσμια επιτυχία, το 1950, το «Cerisiers roses et pommiers blanc» (Cherry pink and apple-blossom white). H Piaf ηχογράφησε το «La vie en rose» το 1947 με την ορχήστρα Robert Chavigny και χάρη στις συνεχείς περιοδείες της στις ΗΠΑ κατόρθωσε –βοηθούσης της τηλεόρασης– να το κάνει επιτυχία και στην Αμερική το 1950. Επτά διαφορετικές εκτελέσεις της σύνθεσης εισεχώρησαν τότε στο hit parade. Κατά σειρά επιτυχίας, με τους Tony Martin, Paul Weston, Bing Crosby, Edith Piaf, Ralph Flanagan, Victor Young, Louis Armstrong. Άλλες γνωστές ηχογραφήσεις είναι από τους Maurice Chevalier, Henri Salvador, James Baker, Tino Rossi, Dean Martin. Οι αγγλικές εκτελέσεις είχαν διαφορετικούς στίχους και τίτλο στη Βρετανία («Take me to your heart again») και διαφορετικούς στις ΗΠΑ («You’re too dangerous, cherie») To «La vie en rose» ερμηνεύει η Edith Piaf στην ταινία του 1947 «Neuf garcons, un coeur», η Marlene Dietrich στο «Stage fright» (1950), η Audrey Hepburn το ακούει στη «Sabrina» (1954), o Tyron Power το παίζει στο πιάνο στο «The Eddy Duchin Story» (1956) κι ακόμα υπάρχει στην υπόκρουση του «Bull Durham» (1988).

VILIA

Η «Εύθυμη χήρα» των Franz Lehar (μουσική) – Adrian Ross (στίχοι) από το βιβλίο του Basil Hood, βασίζεται στη βιεννέζικη οπερέτα «Die Lustige Witwe» των Victor Leon – Leo Stein, που αποτελεί προσαρμογή του έργου του Henri Heilhac «L’attache d’Ambassade». Η «Εύθυμη χήρα» παρουσιάσθηκε για πρώτη φορά στη Βιέννη το 1905. Το 1907, ανεβαίνει στο Λονδίνο (778 παραστάσεις) και στη Νέα Υόρκη (416 παραστάσεις) και ξανά στο Λονδίνο το 1923 (239 παραστάσεις) και το 1943 (302 παραστάσεις) και στη Νέα Υόρκη το 1943 (322 παραστάσεις). Υπήρξαν και άλλες παρουσιάσεις-αναβιώσεις στις δύο πόλεις. Αυτή η αθάνατη οπερέτα προκάλεσε μόδα, με τα καπέλα αλά «Εύθυμη χήρα», με τους μανδύες και τους κορσέδες. Ένα από τα τραγούδια του έργου είναι το «Vilia» (ή «The Vilia song») που αποδίδεται από την χήρα καθώς ψυχαγωγεί φίλους στο σπίτι της. Υποτίθεται ότι είναι ένα φολκλορικό τραγούδι της Μαρσοβίας για τον έρωτα ενός κυνηγού για τη Vilia, την μάγισσα του δάσους. Το έργο είχε τρεις κινηματογραφικές εκδόσεις: το 1925 με τους Mae Murray, John Gilbert, το 1934 με τους Jeanette MacDonald, Maurice Chevalier και το 1952 με τους Lana Turner, Fernando Lamas. Μια από τις ερμηνεύτριες του «Vilia» είναι η Dorothy Kirsten (1910-92), που έκανε το ντεμπούτο της στο Σικάγο το 1940, ύστερα από σπουδές στη Νέα Υόρκη και τη Ρώμη. Η καθαρή, πειστική φωνή της την βοήθησε σε ρόλους των Butterfly, Tosca, Violeta, Minnie, Louise στις εμφανίσεις της στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης (από το 1945-57 και 1959-79).

VOLARE (nel blu dipinto di blu)

Το μοναδικό ιταλικό τραγούδι που έγινε Νο 1 στις ΗΠΑ ήταν από έναν συνθέτη που κέρδισε τέσσερις φορές το Α’ βραβείο στο Φεστιβάλ του Σαν Ρέμο και πέθανε το 1995. Ήταν το «Volare» του Domenico Modugno, γνωστό και ως «Nel blu dipinto di blu», που ηχογράφησαν, μεταξύ άλλων, οι Dean Martin, McGuire Sisters, Bobby Rydell, Al Martino, Nelson Riddle, Charlie Drake. Η εκτέλεση του Modugno μόνο στις ΗΠΑ πούλησε τρία εκατομμύρια αντίτυπα και κέρδισε το 1958 τρία Grammy για την καλύτερη ανδρική ερμηνεία και ως τραγούδι της χρονιάς και δίσκος της χρονιάς. Η έμπνευση για τον τίτλο «Nel blu dipinto di blu» προήλθε από το πίσω μέρος ενός πακέτου με τσιγάρα που είχε μπλε χρώματα. Το «Volare» ήταν το α’ βραβείο του Σαν Ρέμο το 1958, το Νο 1 τραγούδι της ίδιας χρονιάς στις ΗΠΑ και το δημοφιλέστερο ιταλικό τραγούδι σ’ όλο τον κόσμο –αν και τον τίτλο αυτό θα μπορούσε να διεκδικήσει και το «O sole mio». To «Volare» που ήταν Νο 1 το 1958 στις ΗΠΑ, για πέντε εβδομάδες, δυσκόλεψε πολύ τους Αμερικάνους που το ζητούσαν από τα καταστήματα δίσκων ως «Nelly Blue», «Domingo», «Blue Nell rides a blue pinto» κλπ.

WAITER & THE PORTER & THE UPSTAIRS MAID, The

Για την ταινία του 1941 «Birth of the blues» (ελληνικός τίτλος «Οι τραγουδισταί της τζαζ») συνέθεσε ο Johnny Mercer το τραγούδι αυτό. Στο φιλμ το αποδίδουν οι Bing Crosby, Mary Martin, Jack Teagarden. Οι ίδιοι ερμηνευτές το έκαναν επιτυχία σε δίσκους (1941).

WAITIN’ FOR MY DEARIE

Ύστερα από δύο αποτυχίες η τύχη χαμογέλασε το 1947 στους Frederick Loewe και Alan Jay Lerner. Τα μιούζικάλ τους, στο Μπρόντγουέι, «What’s up» (1943) και «The day before spring» (1945) δεν πήγαν καθόλου καλά, ώσπου το 1947 ήρθε το «Βrigadoon» που η επιτυχία του αναπτέρωσε το ηθικό τους. Μολονότι η θεατρική παράσταση είχε λαμπρή απήχηση, η κινηματογραφική έκδοση του 1954 αν και επιστράτευσε τον Gene Kelly, τον Van Johnson και τη Cyd Charisse δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία. Η Cyd Charisse υπήρξε βέβαια μία εκπληκτική χορεύτρια, που είχε κι αυτή τις ατυχίες της. Το 1948, ήταν να παίξει στο «Easter Parade» αλλά έσπασε το πόδι της και το 1952 που κλήθηκε να πρωταγωνιστήσει στο «An American in Paris» ήταν σε κατάσταση εγκυμοσύνης. Το 1952, όμως, ήταν στο «Singin’ in the rain». Στο «Brigadoon» του 1954 τραγουδά το «Waitin’ for my dearie» ή μάλλον δεν τραγουδά γιατί την ντουμπλάρει η Carole Richards, γνωστότερη από διάφορα ντουέτα της με τον Bing Crosby.

WAITIN’ FOR THE TRAIN TO COME IN

Ένας από τους πρώτους ντισκ τζόκεϊ της Νέας Υόρκης ήταν ο Martin Block, του ραδιοφωνικού σταθμού WNEW. Αυτός δημιούργησε την δημοφιλέστατη εκπομπή «Make believe ballroom», που έκανε ό,τι οι ορχήστρες παλιότερα: προωθούσε τα νέα τραγούδια αλλά από δίσκους, δημιουργώντας τους την αίσθηση ότι ήταν μετάδοση από αίθουσα χορού –εξ ου και ο τίτλος. Ο Block μαζί με τον Sunny Skylar έγραψαν το 1945 το «Waitin’ for the train to come in», που έκαναν επιτυχία οι Peggy Lee (4/ 45), Harry James – Kitty Kallen (6/ 45), Johnny Long – Dick Robertson (7/ 45).

WAKE UP LITTLE SUSIE

Ήταν 8 χρονών ο Don και 6 ο Phil όταν άρχισαν να τραγουδούν με τους γονείς τους που ήταν καλλιτέχνες της φολκ και country. Αρκετά χρόνια αργότερα, έγιναν διάσημοι ως Everly Brothers, είχαν μία αλυσίδα επιτυχιών και τα φωνητικά τους αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για τους Simon and Garfunkel, Mamas and Papas και Beatles. Το πρώτο Νο 1 που είχαν ήταν το «Wake up little Susie». Για 4 εβδομάδες το 1957 ήταν στην κορυφή του αμερικάνικου hit parade, κι έγινε Νο 1 και στον χώρο της country και της soul. Μετά το «All I have to do is dream» και το «Cathy’s clown» ήταν η τρίτη μεγαλύτερη επιτυχία της καριέρας τους.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΓΚΑΛΙΔΗΣ