Η ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ. #10

BORN FREE

Η ταινία του 1966 «Born free» απέσπασε δυο Όσκαρ- για τη μουσική υπόκρουση και το τραγούδι «Born Free». Η μουσική είναι του Βρετανού John Barry, τρομπετίστα και διευθυντή ορχήστρας, που συνέθεσε την υπόκρουση ταινιών όπως «The Ipcress file», «The knack», «The lion in the winter» (1968 – δεύτερο Όσκαρ), «Out of Africa» (1985 – τρίτο Όσκαρ) και για πολλές της σειράς James Bond. Το 1986 συνέθεσε, επίσης, τη μουσική του «Peggy Sue got married». Η ταινία «Born free» είναι η αληθινή ιστορία της Joy Adamson, που μεγάλωσε ένα μικρό λιοντάρι, την Elsa, και μετά την εκπαίδευσε πάλι για να επιστρέψει και να ζήσει ελεύθερη στη φύση. Το τραγούδι «Born Free» το ερμηνεύει στο φιλμ ο Βρετανός Matt Monro, που από το 1960-73 είχε 13 επιτυχίες στην Αγγλία, όπως «Portrait of my love», «My kind of girl», «From Russia with love», «Yesterday», «Softly as I leave you», «Walk away». Στις ΗΠΑ η σύνθεση έγινε επιτυχία στην οργανική εκτέλεση του πιανίστα Roger Williams (7/ 66).

BOSTELLA, La

Κατά καιρούς υπήρξαν διάφορες χορευτικές επιδημίες, που κρατούσαν ένα δύο χρόνια κι εξαφανίζονταν χωρίς να αφήνουν ίχνη. Μια από αυτές ήταν η bostella, όπου τα ζευγάρια χοροπηδούσαν και μόλις σταματούσε, κατά διαστήματα, η μουσική, σωριάζονταν όλοι στο έδαφος, ή ο ένας πάνω στον άλλο. Για να τιναχτούν όρθιοι μόλις ξανάρχιζε η μουσική. Το πρωτότυπο τραγούδι του ρυθμού «La bostella» έγραψε ο Gene Pillar, που το 1950 είχε συνθέσει το «Μr Touchdown USA» (επιτυχία για την ορχήστρα Hugo Winterhalter). Ο συνθέτης-πιανίστας Claus Ogerman, που ηχογράφησε το «La bostella», γεννήθηκε στο Ρατιμπόρ της Γερμανίας το 1930. Το 1952 ήταν πιανίστας-ενορχηστρωτής για την ορχήστρα Κurt Edelhagen κι από το 1953-57 συνεργάστηκε με την ορχήστρα Max Greger. Από το 1959 εγκαταστάθηκε στις ΗΠΑ όπου υπήρξε ενορχηστρωτής-μαέστρος για δεκάδες δίσκους καλλιτεχνών όπως οι Frank Sinatra, Sarah Vaughan, Astrud Gilberto, Dinah Washington, David Clayton Thomas.

BOTCH-A-ME (ba-ba-baciami piccina)

Η ιταλική σύνθεση «Ba-ba-baciami piccina» παρουσιάζεται το 1941, ακούγεται στο ιταλικό φιλμ «Una famiglia impossibile», αλλά θα πρέπει να περιμένει εως το 1952 για να γίνει δημοφιλέστατη στην Αμερική και την Ευρώπη, όταν προστίθενται οι αγγλικοί στίχοι, και την ερμηνεύει η Rosemary Clooney με τίτλο «Botch-a-me». Η Clooney ήταν από τις δημοφιλέστερες τραγουδίστριες της δεκαετίας του ’50, με επιτυχίες όπως «Come-on-a my house», «Hey there», «This ole house», «Half as much». Σύζυγος για ένα διάστημα του ηθοποιού Jose Ferrer. Ο γιος τους νυμφεύθηκε την Debby Boone, κόρη του τραγουδιστή Pat Boone.

BOY ON A DOLPHIN

To 1957, o Ρουμάνος σκηνοθέτης Jean Negulesso, που από το 1927 ζει στις ΗΠΑ, έρχεται στην Ελλάδα και γυρίζει τη ρομαντική περιπέτεια «Boy on a dolphin» («Το παιδί και το δελφίνι») .Πρωταγωνιστές οι Alan Ladd, Sophia Loren, Clifton Webb, Αλέξης Μινωτής κ. ά. Η μουσική υπόκρουση είναι του Hugo Friedhofen (Αμερικανός συνθέτης που έζησε από το 1902-81 και κέρδισε το Όσκαρ το 1946 για τη μουσική του «The best years of our lives»), ενώ η μουσική διεύθυνση είναι του Lionel Newman. Αναζητώντας ένα ελληνικό τραγούδι που θα συνόδευε το φιλμ οι δημιουργοί του φιλμ εντόπισαν τη δημιουργία των Τάκη Μωράκη – Γιάννη Φερμάνογλου «Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη», που με αγγλικούς στίχους του Paul Francis Webster (Όσκαρ το ’53 για το «Secret love» και το ’55 για το «Love is a many splendored thing») ερμήνευσε η Julie London. Στο φιλμ ακουγεται και απο την Σοφια Λορεν στα ελληνικα,ενω την συνοδευει παιζοντας κιθαρα ο Τωνης Μαρουδας και απο την Λοντον.Το 1957, την ηχογραφεί και ο Julius La Rosa, που οι δισκογραφικές επιτυχίες του κράτησαν από το 1953-58.

BRAZIL

Τo «Brazil» θεωρείται το δημοφιλέστερο βραζιλιάνικο τραγούδι όλων των εποχών. Αυτή η βραζιλιάνικη σάμπα του 1939 είναι γνωστή στους ντόπιους ως «Aquarela do Brazil». Το 1943, παράλληλα με την προβολή του φιλμ κινουμένων σχεδίων «Saludos Amigos», όπου ακούγεται, γίνεται επιτυχία σε δίσκους, κυρίως από τον Χavier Cugat και λιγότερο από την ορχήστρα Jimmy Dorsey. To 1948 το ξανακάνει επιτυχία ο Les Paul και το 1975 το ξαναθυμίζει η Ritchie Family. Αυτή η σύνθεση του Ary Barrosο ακούγεται από την Carmen Miranda στο φιλμ του 1943 «The gang’s all here», από τη Nan Wynn στο «Jam session» του 1944 και, ακόμα, στις ταινίες του 1944 «Brazil», του 1948 «The road to Rio» και του 1956 «The Eddy Duchin Story». Η δημοφιλέστερη ηχογράφηση του «Brazil» από τον Xavier Cugat έγινε στις 30 Δεκεμβρίου 1941. Ο δίσκος ήταν επιτυχία το 1943.

BREEZE AND I, The (La brisa y yo)

Βασισμένο στην «Ισπανική σουίτα» του έργου του Ernesto Lecuona «Andalucia» (1930) είναι το «La brisa y yo» ή, όπως έγινε διεθνώς γνωστό, «The breeze and I», με αγγλικούς στίχους του Al Stillman. Τη δημοφιλέστερη έκδοση είχε η ορχήστρα Jimmy Dorsey το 1940. Την ίδια χρονιά, έγινε επιτυχία και από την ορχήστρα Xavier Cugat με ερμηνεύτρια τη νεαρή τότε Dinah Shore. Ξαναγυρίζει στην επικαιρότητα το 1954 χάρη στην ηχογράφηση του Vic Damone και το 1955 της Caterina Valente. Το 1946, ακούγεται στην ταινία «Cuban Pete» όπου το παίζει η οργανίστα Ethel Smith.

BRIGADOON

Το 1947, ο Frederick Loewe και ο Alan Jay Lerner ανέβασαν στο Μπρόντγουέι το τρίτο μιούζικαλ της καριέρας τους με τίτλο «Brigadoon». Αναφέρεται σε ένα χωριό στη Σκωτία, που ξυπνάει μόνο μία μέρα κάθε 100 χρόνια. Εκεί, τυχαία, την ημέρα αυτή, βρίσκονται δύο Αμερικανοί τουρίστες. Το 1954, το έργο έγινε ταινία με σκηνοθέτη τον Vincente Minnelli και πρωταγωνιστές τους Gene Kelly, Van Johnson, Cyd Charisse. Ο Lerner ισχυρίστηκε ότι εμπνεύστηκε το έργο από τον Σκοτσέζο συγγραφέα James M. Barrie, που έγραψε το 1904 τον «Peter Pan», ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι βασίστηκε στο βιβλίο του Gerstacker «Germelshausen». Το επώνυμο μουσικό θέμα της ταινίας ερμηνεύει χορωδία.

BROTHER BILL

Συνθέτης και στιχουργός είναι ο Louis Armstrong. Σε βινύλιο το έκανε επιτυχία μόνο ο τρομπετίστας και διευθυντής ορχήστρας Charlie Spivak με φωνητικά των Stardusters (1942). Το ηχογράφησε και ο Tony Pastor.

ΒUGLE CALL RAG

Ο πιανίστας της ορχήστρας Friar’s Society Orchestra συνέθεσε το 1923 ένα τραγούδι με τίτλο «Bugle call rag» που το 1927 έκανε επιτυχία η Sophie Tucker, το 1932 οι Mills Brothers, το 1934 ο Benny Goodman και σε νέα εκτέλεση το 1936 πάλι ο Goodman.

Στην ταινία του 1943 «Stage door canteen» η ορχήστρα Goodman το παρουσιάζει για πρώτη φορά στον κινηματογράφο.

BUMBLE BOOGIE

Η όπερα του 1900 «The legend of Tsar Saltan» βασίζεται σε ποίημα του Pushkin από το 1832. Στην όπερα που έγραψε ο Nikolai Rimsky-Korsakov (1844-1908) υπάρχει ένα ορχηστρικό διάλειμμα, όπου ο πρίγκιπας γίνεται μέλισσα και τσιμπάει, κεντρίζει τους κακούς συγγενείς του. Γι’ αυτό και ονομάστηκε «Flight of the bumble bee» (Το πέταγμα της αγριομέλισσας). Το 1946, ο πιανίστας Jack Fina διασκευάζει τη σύνθεση σε boogie woogie και την κάνει αμέσως επιτυχία η ορχήστρα του Freddy Martin (7/ 46). Πιανίστας της ορχήστρας ήταν ο Jack Fina, ο ίδιος που ενορχήστρωσε το «Piano concerto in B flat» του Tchaikovsky πάλι για τον Freddy Martin (1/ 41). O Fina πέθανε το 1970 σε ηλικία 56 χρονών. 15 χρόνια μετά την εκτέλεση του Martin ήρθε άλλη μια δημοφιλής ερμηνεία του «Bumble boogie», με τους B. Bumble & The Stingers (21/ 61).

BUT NOT FOR ME

Για το θεατρικό μιούζικαλ του 1930 «Girl crazy», όπου το παρουσίασε η Ginger Rogers, έγραψαν ο Ira Gershwin και ο George Gershwin το «But not for me». Το 1943, το τραγούδησε η Judy Garland στην κινηματογραφική έκδοση. Το 1965, η Connie Francis και ο Harve Presnell στο «When the boys meet the girls». Το 1959, ακούγεται από την Ella Fitzgerald στην υπόκρουση του «But not for me». Σε δίσκους είχε επιτυχία μόνο μια φορά, στην εκτέλεση της ορχήστρας Harry James (16/ 42). Επίσης το ηχογράφησαν οι: Judy Garland, Teddy Wilson, Lee Wiley, Andre Previn, Jackie Gleason κ. ά. Το 1956, για το άλμπουμ «He loves me, he loves me not», το ερμήνευσε η Chris Connor, τραγουδίστρια της τζαζ, που το 1952-53 ήταν με την ορχήστρα Stan Kenton.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΓΚΑΛΙΔΗΣ