Η ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ #11

BUTTONS AND BOWS

Στην ταινία του 1948 «Paleface» πρωταγωνιστούν ο Bob Hope και η Jane Russel. Γι’ αυτό το φιλμ οι Jay Livingston – Ray Evans συνέθεσαν το «Βuttons and bows» που κέρδισε Όσκαρ Τραγουδιού, ερμηνευμένο από τον Hope. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ έξι συνολικά εκτελέσεις της σύνθεσης, που όλες σημείωσαν επιτυχία, από τους Dinah Shore, Dinning Sisters, Betty Garrett, Betty Jane Rhodes, Evelyn Knight, Gene Autry. Την δημοφιλέστερη εκτέλεση είχε η Dinah Shore, που τότε χαρακτήριζαν τη φωνή της ως «μεταξωτή, ελαφριά όσο ο αέρας».

BY STRAUS

Για την παράσταση του 1936 «Τhe show is on» o Ira Gershwin και ο George Gershwin έγραψαν τη σύνθεση «By Straus», που δεν έγινε ,όμως, επιτυχία σε δίσκο. Το τραγούδι ξεχάστηκε ως το 1951, όταν ανακλήθηκε για τις ανάγκες της ταινίας «Ένας Αμερικανός στο Παρίσι», όπου το ερμηνεύουν σε ένα παριζιάνικο καφέ ο Gene Kelly, o Georges Guetary και ο –αγαπημένος των Gershwin– πιανίστας και ηθοποιός Oscar Levant. 

Το 1964, το ξαναθυμήθηκε η Ella Fitzgerald που το ηχογράφησε με τον δικό της τρόπο.

BY THE LIGHT OF THE SILV’RY MOON

Μια μεγάλη επιτυχία του 1910 ξαναγύρισε στην επικαιρότητα το 1941. Είναι η σύνθεση του 1909 «By the light of the silv’ry moon» που εμπνεύστηκε ο Gus Edwards το 1905, όταν του έκαναν ξενάγηση με γόνδολα και υπό σεληνόφως στα κανάλια της Βενετίας. To 1941, η ορχήστρα Guy Lombardo την έπαιξε στην ταινία «Birth of the blues» αλλά σε δίσκο την έκανε επιτυχία η ορχήστρα Ray Noble για πρώτη φορά το 1942 και μετά ξανά το 1944. H μελωδία χρησιμοποιήθηκε στις ταινίες του ’41 «Babes on Broadway» (ακούγεται από χορωδία) και του 1943 «Hello Frisco Hello», όπου την ερμηνεύει η Alice Faye.

CACHITO

Γεννημένος το 1919 ο Nat «King» Cole πέθανε το 1965 σε ηλικία 45 χρονών. Έπαιζε πιάνο από 4 χρονών. Το φωνητικό του στιλ επηρέασε τραγουδιστές όπως οι Brook Benton, Sam Cooke, Otis Redding. O Chuck Berry δήλωσε κάποτε, «εάν θα έπρεπε να ακούω μόνο έναν καλλιτέχνη για πάντα, θα διάλεγα τον Nat “King” Cole». Το 1958 ο Cole ηχογράφησε το άλμπουμ «Espanol», που έγινε μεγάλη επιτυχία, όπου δοκίμαζε τη φωνή του σε λατινοαμερικάνικα τραγούδια, όπως το «Non dimenticar» και το «Cachito».

CALCUTTA

Λιμάνι της ανατολικής Ινδίας, με πληθυσμό πάνω από τρία εκατομμύρια κατοίκους, η Καλκούτα υπήρξε πρωτεύουσα της χώρας από το 1833-1912. «Calcutta» ήταν ο οριστικός τίτλος μίας σύνθεσης των Heino Gaze – Hans Bradtke, που ξεκίνησε ως «Tivoly melody» το 1958 από τη Γερμανία. Μετά έγινε «Take me dreaming», σε πιανιστική έκδοση «Nicolette» και σε φωνητική εκτέλεση το 1960 «Kalkutta liegt am Ganges» («Η Καλκούτα βρίσκεται στον Γάγγη»). Λίγο μετά το ακούει ο ακορντεονίστας και διευθυντής ορχήστρας (με ειδίκευση στην πόλκα και στη γλυκιά μουσική) Lawrence Welk, το ηχογραφεί και το κάνει παγκόσμια επιτυχία (1/ 61 και χρυσός δίσκος). Ο Welk (1903-92) κατάγεται από την περιοχή Αλσακίας-Λοραίνης, που η οικογένειά του την εγκατέλειψε το 1878, με μοναδικό περιουσιακό στοιχείο ένα ακορντεόν τρίτης γενιάς. Από μικρός ασχολήθηκε με το ακορντεόν. Δημιουργεί δική του ορχήστρα από τα μέσα της δεκαετίας του ’20. Λανσάρει το στιλ που επονομάστηκε «μουσική της σαμπάνιας», λόγω του ανέμελου, ευχάριστου, κεφάτου τρόπου εκτέλεσης των μελωδιών. Από το 1955-71 είχε δικό του μουσικό πρόγραμμα στην τηλεόραση και σ’ έναν δεύτερο γύρο από το 1971-82. Από το 1956-65 η ορχήστρα του είχε 20 δισκογραφικές επιτυχίες με μεγαλύτερη το «Calcutta», όπου πιάνο και τσέμπαλο παίζει ο Frank Scott. Υπήρξε και φωνητική εκτέλεση της σύνθεσης με στίχους των Lee Pockriss – Paul Vance από τους Four Preps (96/ 61).

CALDONIA

Όταν το 1945 η τότε σύζυγος του Louis Jordan, Fleecie Moore (που έγραψε τουλάχιστον άλλα πέντε τραγούδια) συνέθεσε το «Caldonia» το έκαναν επιτυχία οι Woody Herman (2/ 45), Louis Jordan (6/ 45 – διασκευασμένο σε boogie), Erskine Hawkins (12/ 45) και 19 χρόνια αργότερα ο James Brown (95/ 64). Είναι αλήθεια ότι ο Woody Herman το άκουσε πρώτα από τον Jordan, εντυπωσιάστηκε κι έσπευσε να το ηχογραφήσει. O Jordan το εκτελεί στην ταινία «Swing parade of 1946».

CALL ME IRRESPONSIBLE

Το 1963, τα υποψήφια τραγούδια για Όσκαρ ήταν «Call me irresponsible» («Papa’s delicate condition»), «Charade» (από την ομώνυμη ταινία) και «It’s a mad mad mad world» (από την ομώνυμη ταινία), «More» («Mondo Cane»), «So little time» («55 days at Peking») Το βραβείο απέσπασε το «Call me irresponsible» των James Van Heusen – Sammy Cahn, που απέδωσε η ορχήστρα του Jackie Gleason (1916-87). Η ταινία αναφέρεται στην οικογενειακή ζωή της ηθοποιού του βωβού κινηματογράφου Corinne Griffith, όταν ήταν παιδί, στις αρχές του αιώνα. Ο Gleason, που παίζει στο φιλμ, υποδύεται τον μέθυσο πατέρα της. Τη σύνθεση ηχογράφησαν, μεταξύ άλλων, οι Jack Jones, Frank Sinatra, Tony Bennett.

CALYPSO ITALIANO

Στις περιοχές Τζαμάικα, Μπαρμπάντος, Γκρανάντα, Αντίγκουα και Τρινιντάντ τα calypso ήταν φολκλορικά τραγούδια. Λέγεται ότι ξεκίνησαν από τους σκλάβους που εργάζονταν στις φυτείες κι επειδή τους απαγόρευαν να μιλούν, περνούσαν με τον ρυθμό των ταμ ταμ τραγούδια με νέα και απόψεις. Έτσι αργότερα τα calypso μιλούσαν για γεγονότα, σκάνδαλα, αθλητικές επιδόσεις και πολιτική –σε χιουμοριστική γλώσσα. Ένας σκλάβος του 18ου αιώνα λέγεται ότι τραγούδησε αυτό που ονομάζεται σήμερα «Calypso» –ο Gros Jean. Οι πρώτοι δίσκοι με μουσική calypso ηχογραφήθηκαν το 1914 με ρυθμούς και μελωδίες από την αφρικανική ήπειρο και ακόμα μεγαλύτερες επιρροές από τη μουσική της Βενεζουέλας. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το calypso γνώρισε μεγάλη δημοτικότητα, κυρίως στα μέσα της δεκαετίας του ’50 χάρη στον Harry Belafonte. Το 1956 με το άλμπουμ «Calypso» του Harry Belafonte αρχίζει η νέα χορευτική επιδημία, που αγγίζει ακόμα και τον κωμικό-τραγουδιστή Lou Monte ο οποίος, θυμίζοντας την ιταλική καταγωγή του, ηχογράφησε το 1956 το «Calypso italiano». Ήταν σε στίχους του ίδιου του Monte και μουσική της Wanda Merrell. Ο δίσκος έγινε επιτυχία στην Ελλάδα το 1957 –αλλά όχι στις ΗΠΑ. Τρία χρόνια πιο πριν η Rosemary Clooney είχε κυκλοφορήσει το «Mambo Italiano» (9/ 54). Θα πρέπει να προστεθεί ότι απόγονος του calypso είναι η σύγχρονη ρέγκε μουσική.

CANADIAN SUNSET

Από 14 χρόνων εργαζόταν ως επαγγελματίας ο μαύρος πιανίστας της τζαζ, συνθέτης κι ενορχηστρωτής Eddie Heywood, που έζησε από το 1915-89. Έπαιξε με ορχήστρες όπως του Benny Carter και από το 1941 διευθύνει το δικό του σεξτέτο, που δύο χρόνια αργότερα ηχογραφεί με Billie Holiday, Ella Fitzgerald, Bing Crosby, Andrews Sisters. Όταν το 1947 παθαίνει αρθριτική παράλυση στα χέρια του, στρέφεται στη σύνθεση, με την ενθάρρυνση του Cole Porter. Σιγά σιγά ξεπερνά το πρόβλημά του και ηχογραφεί μια σειρά  άλμπουμ. Μια μελωδία του τον κάνει δημοφιλέστατο. Είναι το «Canadian sunset» που ηχογραφεί και κάνει τεράστια επιτυχία η ορχήστρα του Hugo Winterhalter (2/ 56 και χρυσός δίσκος), όπου σόλο πιάνο παίζει ο ίδιος ο Heywood. Τη σύνθεση ξανακάνουν επιτυχία οι Andy Williams (7/ 56), Etta Jones (91/ 61), Sounds Orchestral (76/ 65). O Winterhalter, που γεννήθηκε το 1909, πέθανε από καρκίνο το 1973. Μαέστρος και ενορχηστρωτής, για την RCA από το 1950-63, υπήρξε παραγωγός και ενορχηστρωτής, μεταξύ άλλων, για τον Perry Como και τον Eddie Fisher.

CAN’T YOU READ BETWEEN THE LINES?

Τους στίχους και τη μουσική υπογράφουν οι Sammy Cahn – Jule Styne (1945). Έγινε επιτυχία το 1945 από τον Jimmy Dorsey και από τον Kay Kyser (με ερμηνεύτρια την Dolly Mitchell). Ηχογραφήθηκε, ακόμα, από την ορχήστρα Charlie Spivak με ερμηνεύτρια την Irene Daye.

ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΚΟΓΚΑΛΙΔΗΣ